Yusuf Arslan
1 Haziran 2026
Antena 3 CNN’in yayımladığı madencilik ve piyasa raporlarına göre, rodyum doğada bağımsız bir şekilde bulunmuyor. Bu değerli metal, yalnızca platin ve nikel cevherlerinin işlenmesi sırasında yan ürün olarak elde edilebiliyor. Küresel rodyum arzının yüzde 85’ini tek başına Güney Afrika sağlarken, Rusya yüzde 12’lik payla ikinci sırada yer alıyor. Uzmanlara göre, son iki yüzyılda dünya genelinde yalnızca 425 ton rodyum çıkarılabilmiş ve bu miktarın 300 tonu Güney Afrika kaynaklı.
**OTOMOTİV SEKTÖRÜNDEKİ YÜKSEK TALEP**
Rodyum, en çok otomotiv endüstrisi tarafından tüketilmektedir. Bu metal, asit yağmurlarına neden olan azot oksitlerin güvenli azota dönüşümündeki rolü nedeniyle, 30 yılı aşkın süredir motorların katalitik konvertörlerinde zorunlu bir bileşen olarak kullanılmaktadır. Otomotiv sektörünün yıllık rodyum talebi, madencilikten elde edilen net üretim miktarını geçmektedir. Oluşan arz açığı, kullanılmış katalizörlerin geri dönüşüm tesislerinde işlenmesiyle giderilmekte; bu geri dönüşüm, dünya genelindeki toplam talebin yaklaşık yüzde 20’sini karşılamaktadır.
**FİYATDAKİ DALGALANMALAR**
Tarihsel verilere göre, 1970’lerde troy onsu 200 dolar seviyesinde olan rodyum, zamanla büyük fiyat dalgalanmaları yaşamıştır. Şubat 2026’da ons başına 12 bin 240 dolara ulaşarak tarihi bir zirve yapmış olan rodyum, 1 Haziran 2026 itibarıyla troy ons başına 8 bin 800 dolar (gram başına 283 dolar) seviyesinde işlem görmektedir. Güney Afrika için stratejik bir öneme sahip olan rodyum ihracatı, ülkeye yıllık milyarlarca dolarlık kazanç sağlamakta ve geleneksel altın madenciliği ile doğrudan rekabet halindedir.
**TEKNİK ZORLUKLAR VE GELECEK PERSPEKTİFİ**
Jeoloji uzmanları, yer altındaki işlenebilir rodyum rezervlerinin mevcut olduğunu ancak bunların çıkarılmasının giderek zorlaştığını belirtmektedir. Güney Afrika’daki bazı platin madenlerinde üretim derinlikleri 2 bin metreyi geçerken, bu durum yatakların işletme ve işçilik maliyetlerini sürekli artırmaktadır. İçten yanmalı motorlu araçların baskın ulaşım aracı olarak kalmaya devam etmesi durumunda, rodyumun dünyanın en pahalı ve kıt endüstriyel metallerinden biri olma özelliğini koruması beklenmektedir.
Yusuf Arslan
